بایەخدان بە زمانی‮ ‬دایك لە ناو كوردانی‮ ‬تاراوگە

Decrease font Enlarge font قەبارەی فۆنت
total views:    214
image

بە بڕوای‮ ‬شارەزاییان و پسپۆڕان و پێناسەكردنیان بۆ نەتەوە،‮ ‬هەبوونی‮ ‬زمان بە‮ ‬یەكێك لە بنەما و كۆڵەكەكانی‮ ‬ناساندنی‮ ‬نەتەوە و زیندوو راگرتنی‮ ‬دەزانن كە لەگەڵ‮ ‬ڕەوڕەوەكانی‮ ‬مرۆڤایەتیدا،‮ ‬نەتەوەی‮ ‬كوردیش وێڕای‮ ‬ئەو هەموو زوڵم و ستەمكارییەی‮ ‬لە لایەن داگیركارانەوە بەرانبەری‮ ‬كراوە،‮ ‬بە دابەشكردنی‮ ‬خاك و نەتەوەی‮ ‬كورد،‮ ‬بەڵام ئێمەی‮ ‬كورد خاوەنی‮ ‬زمانێكی‮ ‬یەكگرتووی‮ ‬پڕ‮ ‬لە دیالێكتین بۆ ناساندن و زیندوو هێشتنەوەمان لە تەك نەتەوەكانی‮ ‬تردا‮. ‬ئێمەی‮ ‬كورد خاوەنی‮ ‬خاك و زمان و مێژوو و ئاڵای‮ ‬خۆمانین و هەمیشەش لە ژێر هەڕەشەی‮ ‬سڕینەوە و لەناوبردن بووین،‮ ‬بەهۆیەوە نەبووینەتە خاوەن دەوڵەت كە سەروەرییەكانمان تیایدا زیاتر پارێزراو بكەین‮.

دەمەوێت بۆ‮ ‬یادی‮ ‬بەرز و پیرۆزڕاگرتنی‮ ‬رۆژی‮ ‬جیهانی‮ ‬زمانی‮ ‬دایك،‮ ‬كە لە‮ ‬21ی‮ ‬شوباتی‮ ‬ساڵی‮ ‬1952‮ ‬سەرچاوەی‮ ‬گرتووە،‮ ‬بەهۆی‮ ‬تەقەكردن لە كۆمەڵێك قوتابی‮ ‬مانگرتوو لە پاكستان ئەوە كرایە بنەما بۆ دیاریكردنی‮ ‬رۆژی‮ ‬زمانی‮ ‬دایك،‮ ‬كە ئەو رووداوە بووە هۆی‮ ‬گیانلەدەستدانی‮ ‬هەندێكیان و سەرئەنجام ساڵی‮ ‬1999‮ ‬ڕێكخراوی‮ ‬كولتووری‮ ‬نەتەوە‮ ‬یەكگرتووەكان‮ ‬یۆنسكۆ،‮ ‬ڕۆژی‮ ‬21ی‮ ‬شوباتی‮ ‬كردە‮ ‬ڕۆژی‮ ‬جیهانی‮ ‬زمانی‮ ‬دایك،‮ ‬منیش پێم خۆشبوو بیر و بۆچوونی‮ ‬خۆم دەربڕم،‮ ‬ئەگەر بە چەند وشەیەكیش بێت،‮ ‬بیری‮ ‬نەوەی‮ ‬نوێی‮ ‬بخەمەوە كە لەم‮ ‬ڕۆژەدا سوپاسی‮ ‬رۆشنبیرانی‮ ‬كورد بكەن لە قۆناغە جیاوازەكانی‮ ‬سەدەكانی‮ ‬ڕابردوو لە باب و باپیرانمانەوە هەر لە خوێندنیان لە حوجرە و مزگەوتەكان و هەتا بە قوتابخانە و زانكۆكانیش دەگات پارێزەری‮ ‬ئەم زمانە بوون لە قۆناغە هەستیارەكانی‮ ‬شۆڕش و گەڕان بەدوای‮ ‬دەرفەتەكاندا و چاپ و بڵاوكراوە و خستنە سەر پەڕاوەكان لە ئەدەبیات و مێژووی‮ ‬نەتەوەییمان،‮ ‬بەڵام ئەوەی‮ ‬جێگای‮ ‬داخە باب و وباپیرانمان بەمشێوەیە زمانیان پاراست و ئێمەیان گەیاندە قۆناغێكی‮ ‬گەشەكردن و مانەوەمان لەم سەردەمی‮ ‬ئازادییەی‮ ‬كە بە خوێن بەدەستهاتووە و خاوەنی‮ ‬نیمچە سەربەخۆیی‮ ‬و ئازادی‮ ‬وحوكمڕانین لە هەرێمی‮ ‬كوردستان،‮ ‬كەچی‮ ‬هەڕەشە لەسەر زمانی‮ ‬دایك هەبێت،‮ ‬لە بێ سیستەمی‮ ‬خوێندن و نەبوونی‮ ‬یاسایەك بۆ پاراستنی‮ ‬زمانی‮ ‬دایك و ئەو هەڵپەكردنە بۆ فێربوونی‮ ‬زمانی‮ ‬بیانی‮ ‬و زاڵبوون و بیرچوونەوەی‮ ‬زمانی‮ ‬دایك كە لە قوتابخانەكاندا دەبینرێت‮.

جیاواز لەم دیاردەیەی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان كە كەمتەرخەمی‮ ‬لە رووی‮ ‬بایەخدان بە زمانی‮ ‬كوردی‮ ‬هەیە،‮ ‬بەڵام كوردانی‮ ‬تاراوگە لە تەك زمانی‮ ‬وڵاتانی‮ ‬بیانی‮ ‬منداڵەكانیان بەشێوەیەكی‮ ‬كوردانە و هەڵگری‮ ‬كولتوور و زمانەكەیان گۆش دەكەن و لە ماڵەوە بە كوردی‮ ‬لەگەڵ منداڵ و نەوەكانیان دەدوێن و كۆرسی‮ ‬زمانیان فێر دەكەن لە‮ ‬ڕێكخراوە و كۆمەڵە كولتووری‮ ‬و‮ ‬ڕۆشنبیرییەكان،‮ ‬بەمەش زیاتر دەتوانین ناسنامەی‮ ‬نەتەوەییمان نیشانی‮ ‬گەلانی‮ ‬تر بدەین،‮ ‬بە هیوام ئەم‮ ‬ڕۆژە ببێتە هاندانی‮ ‬زیاتری‮ ‬پاراستنی‮ ‬زمانی‮ ‬كوردی‮ ‬و لاكردنەوەی‮ ‬حكوومەت و بەدواداچوون بۆ پارێزگاری‮ ‬لە‮ ‬یەكێك لە بنەماكانی‮ ‬نەتەوەبوون و دانانی‮ ‬پلانێكی‮ ‬تۆكمە بۆ كوردانی‮ ‬تاراوگە و نەوە نوێكانیان كە ئایندەی‮ ‬كوردستان چاوەڕوانیانن زمانی‮ ‬دایك لە نێویاندا چرایەكی‮ ‬گەش و نموونەیەكی‮ ‬جوانی‮ ‬كوردایەتیانە بێت‮. ‬

‮ بەش بە حاڵی‮ ‬خۆم،‮ ‬لە كۆتایدا دەمەوێت سوپاسی‮ ‬دایك و باوكی‮ ‬خۆم بكەم،‮ ‬كە مامۆستا و قوتابخانە بوون لە فێربوونی‮ ‬زمانی‮ ‬كوردی‮ ‬و وانەی‮ ‬نیشتمانی،‮ ‬چونكە ئەوكاتەی‮ ‬لە ناو شۆڕش بووم،‮ ‬قوتابخانە نەبوو،‮ ‬كە ئاوارەش بووین لە دوای‮ ‬ئەنفال ئەو وڵاتانەی‮ ‬كە تێیدا ژیاوین،‮ ‬هیچ شتێك بەناوی‮ ‬قوتابخانەی‮ ‬كوردی‮ ‬نەبووە،‮ ‬ئەوەش ئەمڕۆی‮ ‬منە،‮ ‬بەڵام هەمیشە لە ماڵی‮ ‬ئێمە بایەخ بە زمانی‮ ‬كوردی‮ ‬دراوە،‮ ‬دەتوانم بڵێم بۆ خۆی‮ ‬قوتابخانەیەك بووە بۆ ئاشنابوونم بە زمانی‮ ‬دایك،‮ ‬زمانی‮ ‬كوردی‮.‬

دیندار كۆچەر