فازڵ میرانی: ئەگەر وڵاتێكی دیموكراتی لە عێراقدا هەبێت، كێشە لەسەر ماددەی 140 و دەستوور و هەڵبژاردن نابێت

Decrease font Enlarge font قەبارەی فۆنت
total views:    959
image

سكرتێری مەكتەبی سیاسیی پارتی دیموكراتی كوردستان فازڵ میرانی، ڕایگەیاند كە كێشەی عێراق لە شێوەی بیركردنەوەی سەركردە یەك لە دوای یەكەكانی كەوتووەتەوە. ئەو جەختیشی كردەوە كە كێشەی كورد تائیفی نییە، بەڵكوو نەتەوەییە، ئەو پرسەیش تەنیا بە دیموكراسی و پابەندبوون بە سندووقەكانی دەنگدانەوە یەكلا دەبێتەوە.

سكرتێری مەكتەبی سیاسیی پارتی دیموكراتی كوردستان، لە گردبوونەوەیەكی بەرفراوانی ڕێكخستنەكانی سنووری لقی دوودا ڕایگەیاند كە كێشەی كورد لە عێراقدا، شێوەی بیركردنەوەی سەرۆكەكانییەتی. ئەو دەڵێ، "لە ئەركەكاندا ئێمە برای ئەوانین، بەڵام لە مافدا وا ناكەن. وڵاتی بەحرێن كە ڕووبەرەكەی وەكوو هەولێرە بۆی هەیە دەوڵەت بێت، بەڵام بۆ كورد ئەوە بە ڕەوا نابینن، ئەوەیش لە ئایینی ئیسلامدا نەهاتووە."

بە بۆچوونی میرانی، ئەگەر وڵاتێكی دیموكراتی لە عێراقدا هەبێت، كێشە لەسەر ماددەی 140 و دەستوور و هەڵبژاردنیش نابێت، چونكە لە سیستەمی دیموكراتیدا سندووقەكان حوكم دەدەن. ئەو وەبیری هێنایەوە كە كورد لە دانانی دەستووردا بەشدار بووە، بەڵام جێبەجێ نەكراوە و ئەوەیش لەبەر نەبوونی دیموكراسییە. ئەو دەڵێ، "باسی دیموكراسی دەكەن، بەڵام لە واقیعدا ئەوەی هێزی هەبوو، ملی ئەوی دیكە دەشكێنێت، هەر بۆیە لە عێراقدا دیموكراسی تەنیا دروشمێكی هەڵبژاردنە."

نموونەیشی بەوە هێنایەوە كە لە 1995ـدا بەشێك لە سەركردەكانی ئێستای عێراق و ئۆپۆزسیۆنی ئەوكاتی ڕژێم لەلایەن كوردەوە دەپارێزران و لە ماڵی كورد بوون، بەڵام لە ئەرزی واقیعدا دژی فیدراڵییەت لە عێراق وەستانەوە، بە پاساوی ئەوەی پڕۆژەی ئەمەریكایە و یانیش بۆ لێكهەڵوەشاندنەوەی عێراقە.

داواكانی كورد زێدەڕۆیی نین
سەبارەت بە كەركووكیش، فازڵ میرانی ڕوونی كردەوە كە كورد قەت نەیگوتووە كوردی كەركووك بیانەوێت یان نەیانەوێت، دەبێت بگەڕێنەوە كەركووك، بەڵام لایەنی دیكە ئەوەی كردووە. ئەو دەڵێ، "كورد لە هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی پارێزگاكانی كەركووكدا بە یەك لیست دانەبەزی و هەڵەیەكی گەورە و نیشتمانیی كرد، ئێستا بە یەك لیست دادەبەزن و بێگومان خێریشی تێدا دەبێت."

فازڵ میرانی هەروەها دەڵێ، "ئەو كەسانەی بەرتەسك بیر دەكەنەوە، بەر لە هەموو شتێك دابەشكردنی كوردستانی گەورە وەبیر خۆیان ناهێننەوە، ئەگەر پێیان كرابا سەڵاحەددینی ئەیووبییشیان دەكردە عەرەب، بەڵام نەیانتوانی."

ئەو گوتیشی كە حاكمە یەك لە دوای یەكەكانی عێراق شۆڕشەكانی كورد و بەعەرەبكردن و كیمیاباران و ئەنفالیان لە بیر نییە، هەر ئێستایش ئەو دەستكەوتە سنووردارەی كوردستان بە زێدەڕۆیی دەزانن. بەڵام بە باوەری ئەو، هیی ئەوان زێدەرۆییە، چونكە ئینگلیز بۆی جیا كردوونەتەوە و هەر خاكە و بە وڵاتێكی داوە. هەر بۆیەیش ئەوەی ئەوان بە زێدەڕۆیی دەزانن، كورد بە مافی سەرەتایی خۆی دەزانێ و هەموو ئەوانەیش لە جاڕنامەی مافی مرۆڤدا هاتوون، ئەوەی ئەوان پێی دەڵێن زێدەڕۆیی، لە وڵاتاندا بە خۆپێشاندانێك پێیان دەدەن.

فازڵ میرانی ئاماژەیشی بەوە دا كە "مەزهەبەكان هەموویان دەوڵەتی خۆیان هەیە، سوننەكان چەندین وڵاتیان هەیە و شیعەكانیش هەروەتر، بەڵام ئێمەی كورد نیمانە، هەر بۆیەیش كێشەی كورد نەتەوەییە و بە هیچ شێوەیەكیش ئێمە لایەنگیریی ڕەها لە هیچ لایەنێكی عێراقی ناكەین."

كورد خۆی بەهێز دەكات
سكرتێری مەكتەبی سیاسیی پارتی دیموكراتی كوردستان، گوتیشی كە كورد دەرگەی دیالۆگی لە عێراق دانەخستووە و كورد شەڕانگێز نین. بە تێڕوانینی ئەو، مالیكی كوردستانییەكانی یەكدەنگ كرد و یەكێك لە ئەركەكانی هەموو كوردستانییەكان پاراستنی دەستكەوتەكانە، كە سەركردایەتیی كورد ئەوەی پێڕۆ كردووە.

میرانی هەروەها ئاماژەی دا كە "ئەگەر عێراقمان پێ لاواز ناكرێت، خۆمان بەهێز دەكەین. حكوومەتی هەرێم سنووری نەبەزاندووە، ئەوە حكوومەتی عێراقە بە سەرەڕۆیی سنوورەكانی بەزاندووە، هەر بۆیەیش یەكەم هەنگاو ئەوەیە كە سوپای عێراق بكشێتەوە، بەڵام هێزی پێشمەرگە ناكشێتەوە، چونكە نەچووە بۆ خاكی ئەوی دیكە، بەڵكوو هەڕەشە لە خاكەكەی دەكرێت."

سەبارەت بە میكانزیمەكانی خۆبەهێزكردنیش، سكرتێری مەكتەبی سیاسیی پارتی ئەوەی خستە ڕوو كە خۆبەهێزكردن مانای ئەوە نییە، كە تەنیا چەك بكڕین، بەڵكوو یەكەم هەنگاو یەكڕیزیی كوردستانییەكانە بە هەموو پێكهاتە و ئایینەكانە، ئەو یەكڕیزییەیش بنەمای سەرەكیی ڕێككەوتنی ستراتیژیی نێوان یەكێتی و پارتییە. ئەو دەڵێ، "ئێمە لە لایەك گفتوگۆكان لەگەڵ بەغدا درێژە پێ دەدەین و لەگەڵ ئەوەیشدا یەكڕیزیی خۆمان قاییمتر دەكەین."

دوو شەڕ لە ناوچەكەدا
فازڵ میرانی لە بارەی بارودۆخی سووریایشەوە پێی وا بوو كە میللەتی سووریا لە دۆخێكدان كە سەددام بەسەر كوردی ئەو پارچەیەیدا هێنا، بەڵام زوڵم بەردەوام نابێت و خەڵكەكە ڕاپەڕیوە و یەكلا دەبێتەوە. لەگەڵ ئەوەیشدا سووریا پێوەندیی بە وەزعی عێراقەوە دەبێت، ئەگەر سووریا گۆڕانكاریی بەسەردا هات، بیرۆكەیەكی سوننە لەوێ پەیدا دەبێت و كاریگەری لەسەر ناوچە سوننەنشینەكانی عێراق دادەنێت.

بە لێكدانەوەی فازڵ میرانی، لە ناوچەدا ئەگەری هەڵگیرسانی دوو شەڕ هەیە، یەكەم شەڕی مەزهەب لەگەڵ نەتەوە، ئەوی دیكە مەزهەب لەگەڵ مەزهەب، ڕەنگە یەكەمیان لەگەڵ كورد بكرێت، هەر بۆیەیش لەناو ئەو گۆڕانكاریانەدا كورد دەبێت بوونی هەبێت و كاریگەریی خۆیشی نەشارێتەوە.

پشكی شێری ئەركەكان بۆ پارتییە
سەبارەت بە بارودۆخی ناوخۆی پارتی دیموكراتی كوردستان، فازڵ میرانی گوتی كە ئەركی پارتی زۆر قورسە و هیی ئەمڕۆیش نییە و مێژووییە، ڕووداوەكانیش ڕۆژ لەگەڵ ڕۆژ ئەركەكە قورستر دەكەن. پشكی شێر لە بەرپرسیارێتییەكان بۆ پارتییە، چونكە وەئەستۆگرتنی بەرپرسیارێتیی گەورە، ڕێزگرتنە لە مێژووی حزب.

سكرتێری مەكتەبی سیاسیی پارتی، گوتیشی كە لەگەڵ ئەوەیش ئێمە مافەكانمان دابەش دەكەین، زۆرجار لە بەشی خۆیشمان بە ئەوانی دیكە دەدەین، بەڵام پێشڕەوی بەرپرسیارێەتییەكانین. هەر بۆیەیش ڕێكخستنەكانی حزب دەبێت لە ڕێڕەوی بۆچوونی بارزانیی نەمردا گوتاری نەتەوەیی خۆیان بەهێز بكەن.

كادیرەكانی حكوومەتیش كە لەسەر لیستی پارتی دیموكراتی كوردستانن، دەبێت لە دەرەوەی حزبایەتیدا خزمەتی خەڵك بكەن، هاوكات حزب نابێت تەداخول لە كاروباری حكوومەتدا بكات، كادیری حزبی و حكوومی دەبێت هەر كەسە و كاری خۆی بكات و یارمەتیدەری یەكتر بن، بەڵام بە هیچ شێوەیەك كادیری حزبی نابێت دەست لە كاروباری حكوومەت وەربدات