سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان بۆ ئەلزەمان

Decrease font Enlarge font قەبارەی فۆنت
total views:    979
image

بەڕێز مسعود بارزانی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان لە دیمانەیەكیدا لەگەڵ رۆژنامەی ئەلزەمان دا، كە دەقەكەی لە ژمارەی 4368ی رۆژی 3/12/2012 دا بڵاوبۆتەوە دامەزراندنی قیادەی عەمەلیاتی دیجلە لە لایەن سەرۆك وەزیرانی عێراقی فیدراڵ لە دەرەوەی ئەنجوومەنی نوێنەران و جولانی سوپا لە ناوچە دابڕێندراوەكان بێ هاوئاهەنگی بە كارێكی ئیستفزازی دادەنێ و گوتی: دامەزراندنی عەمەلیاتی دیجلە رەفتارێكی نا قانوونی و نا دەستوورییە و لە بنەمادا كارێكی ئیستفزازییە. لە بەشێكی دیكەی ئەو دیمانەیەدا سەرۆك بارزانی گوتی: پێڕەوكردنی سیاسەتی ئەمری واقیع لە ناوچە دابڕێندراوەكان كارێكە مایەی قبوڵ كردن نییە. هەروەها لەبارەی باشترین بژاردەدا بۆ هێوركردنەوەی دۆخەكە سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان گوتی: باشترین بژاردە بۆ كورد و بۆ هەمووان و بۆ عێراقیان لێك تێگەیشتن و دووركەوتنەوەیە لە شەڕ و گەڕانەوەیە بۆ دەستوور و چارسەركردنی كێشەكانە بە دیالۆگ. لە بەشێكی دیكەدا سەرۆك بارزانی سەرچاوەی هەموو كێشەكانی بۆ جێبەجێ نەكردنی ماددەی 140ی دەستووری هەمیشەیی عێراقی فیدراڵ گێڕایەوە و گوتی: ئەگەر ئەو ماددە دەستوورییە جێبەجێ بكرابایە تووشی ئەو هەموو كێشانە نە دەهاتین. ئێمە بەو ماددەیە رازی بووین نەك لەبەرئەوەی گومانمان لە ناسنامەی كەركووك هەیە، بەلكو ویستمان ئەوپەڕی نەرمی بنوێنین بۆئەوەی چارەسەرێكی دەستووری بۆ بكرێ، دواتر ئێمە داوای جوداكردنەوەی كەركووكمان لە عێراق نەكردووە، بژاردەكەمان بۆ خەڵكی كەركووك خۆی جێهێشتووە و ئەوان بڕیار لە چارەنووسی دەدەن.

وەفدی كورد بێ هیچ ئەنجامێك لە بەغدا گەڕایەوە، سەرەتا گەشبینیەك هەبوو، دواتر رەوییەوە. چ روویدا؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: لە بنەڕەتدا دامەزراندنی عەمەلیاتی دیجلە رەفتارێكی نا قانوونی و نا دەستووریی و كارێكی ئیستفزازییە.راستە، لەوانە كەسانێك هەبن بپرسن: بۆ لەسەر دامەزراندنی عەمەلیاتەكانی دیكە نارازیی نەبوون؟ ئەم عەمەلیاتە لەو ناوچانەن، كە ئەوان پێی دەڵێن تێكەڵاو ئێمەش پێیان دەڵێن دابڕێندراو. ئەم ناوچانە، ناوچەیەكی هەستیارن و تایبەتمەندی خۆیان هەیە.هەروەها رێككەوتنی پێشتر هەیە، كە نابێ بێ هاوئاهەنگی هێزەكان بجولێن، بەڵام هێزەكانی پۆلیس و ئاسایش و ئیدارەش لە كەركووك و دیالە خرانەسەر عەمەلیاتی دیجلە، ئەمەش بە مانای ئەحكامی عورفی دێت

ئەگەر مەسەلەكە شەڕی تیرۆستانە، بۆ ئەو هێزانەی سەر بە پارێزگان دەخرێنە سەر عەمەلیاتی دیجلە؟

بەڵام مەسەلە پێڕەوكردنی سیاسەتی سەپاندنی ئەمری واقیعە لە ناوچە دابڕێندراوەكان، ئەمەش قبوڵ نەكراو و رەتكراوەیە. كاتێك عەمەلیاتی دیجلە دامەزرێندرا ئێمە نارازیی خۆمان نیشاندا، فەخامەتی سەرۆك كۆمار پەیوەندی پێوە كردم و گوتی: بەرێوەبەری نووسینگەی خۆی دەنێرێتە لای سەرۆك وەزیران، بە كردەنیش بەڕێوەبەری نووسینگەكەی نارد، وەك بیستم سەرۆك وەزیران بەڵێنی دا كە عەمەلیاتی دیجلە هەڵوەشێنێتەوە یا بیوەستێنێ یاخود سڕی بكات. دسان پاش ئەوەی سەرۆك كۆمار لە چارەسەری گەڕایەوە، سەرۆك وەزیران لە سلێمانی سەردانی كرد و دووپات لە هەمان هەڵوێست كرایەوە. بەڵام كاراكردن و فراوانكردن و فراوانكردنی دەسەڵاتی قیادەی عەمەلیاتی دیجلە بۆ ئێمە مایەی سەرسوڕمان بوو. ئێمەش لای خۆمان بە تێكڕایی و بە بڕیارێكی نەتەوەیی كورد نەك بڕیاری شەخسی بڕیارمان دا بەرپەرچی ئەو عەمەلیاتە بدەینەوە. چونكە ئەو عەمەلیاتە لە كرۆكدا ئامانجی هەرێمی كوردستان و دەسكەوتە دەستوورییەكانی هەرێمی كوردستانە. واتە راگەیاندنی ئەحكامی عورفییە. پاشان جەنابی سەرۆكی ئەنجوومەنی نوێنەران هات و پێی راگەیاندم، كە لای سەرۆك وەزیرانیش ویستێك هەیە بۆ خاوكردنەوەی گرژییەكان و گەیشتن بە بە لێك تێگەیشتن بە پێی رێككەوتنی ساڵی 2009 . رێككەوتنی ساڵی 2009 ش، واتە پێكهێنانی لیژنەی باڵا و لیژنەی لاوەكی بۆ سەرپەرشتیكردنی ئەو ناوچانە بە هاوئاهەنگی و نەجولانی هێز لە لایەن هیچ لایەكەوە بێ رێككەوتن و بێ ئەوەی زەروری نەبێت. پێم گوت باشە، خۆ ئەو رێككەوتنەكەی هەڵوەشاندەوە نەك ئێمە، داوای ناردنی وەفدێكی هونەری سەربازی كرد، بە كردەنیش ئێمە رازی بووین و وەفدەكەمان رەوان كرد. لە سەرەتاوە پێیان راگەیاندین، كە گەیشتوونەتە رێككەوتن، لەبەر ئەوەی لەسەر هەندێك خاڵ رێككەوتبوون، هەرچەندە تێبینیمان لەسەر هەندێ خاڵیش هەبوو، بەڵام پێمان گوتن چاوەڕێی گفتوگۆ بكەن، بەڵام ئەوەتە لە ئەنجامدا سەرۆك وەزیران هەموو ئەو خاڵانە رەتدەكاتەوە و تەنها سێ خاڵ پەسند دەكات و داوای چوونە دەرەوەی هێزی پێشمەرگە لە ناوچەیەك بۆ ناوچەیەكی دیكە دەكات. بێگومان ئەوەش لای ئێمە رەتكراوەیە و قبوڵ ناكرێ. ئێمە بڕیارێكی یەكلاكەرەوەمان دا، ناكرێ رێگە بە قیادەی عەمەلیاتی دیجلە و هەر عەمەلیاتێكی دیكە بدەین ئەمری واقیع بەسەر ناوچە دابڕێندراوەكان بسەپێنێ، بەرپرسیارەتەكەش لە ئەستۆی ئەو كەسە دایە، كە هەوڵ دەدات فیتنە هەڵگیرسێنێ.

باشترین بژاردە

٭ لەم قۆناغەدا هەمووان چاویان لە بژاردەی چاوەڕوانكراوە، پەرەگرتن مەودای خۆی وەرگرتووە، ئەو بژاردە بە سوودە زەرەر كەمترە بۆ كورد چیە لەبەردەم ئەو رێگە بەستنەدا؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: باشترین بژاردە بۆ كورد و بۆ هەموو عێراقیان لێك تێگەیشتن و دووركەوتنەوەیە لە شەڕ و گەڕانەوەیە بۆ دەستوور و چارەسەركردنی ناكۆكیەكانە بە دیالۆگ. ئەمەش باشترین بژاردەیە، بەڵام ئەگەر بژاردەی دیكەمان بەسەر سەپێندرا، ئێمە ئامادەین.

٭ دەڵێن هەرێم بژاردەیەكی لەبەردەم بنبەست و نەگرتنی ئەو رێگەیە هەیە، ئەویش گەڕانەوی هەرێم و بایكۆتە وەك ئەوەی لەگەڵ رژێمی سەدام روویدا، ئایا هەرێم ئامادەیە بەو شێوەیە كاركەنار بێت و پشت بە توانای خۆی ببەستێ و بایكۆتی بەغدا بكات؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: بەغدا موڵكی یەك كەس یا حزبێك یا گرووپێك نییە. یەكەم، دەستوورێك هەیە و هەمووانی كۆكردۆتەوە و پابەندبوون بەو دەستوورە گەرەنتی یەكیەتی عێراقە. ئێمە بەرگەی هەر ئەنجامێك و لێكەوتەیەك دەگرین، بەڵام بەرگەی سەپاندی ئەمری واقیع و دیكتاتۆری نوێ بەسەرماندا ناگرین، بۆیە چ دەبێ با ببێت.

٭ لە مەسەلەی كەركووكدا هەندێ جار پەرگرتنەكە تاك لایەنە و هەندێجاریش لە هەردوولایە. لایەنی حكوومەت دەڵێ ناوچە جێناكۆكەكان یەكلا نەبۆتەوە و چۆتە ناو لیستی هەڵبژاردنی داهاتووی كوردستان. ئەوەش بە پەرگرتن لە لایەنی دووەم دەزانێ، راپۆرتێك هەیە و بڵاومان كردۆتەوە، وەك پەرگرتن ئەنجوومەنی سیاسی عەرەبی لە لایەن حكوومەت بە زرێپۆش نەك چەكی سووك چەكدار كراون، هەڵوێستەكە بە كوێ گەیشتووە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: سەرەتا پەرگرتنەكە لە حكوومەتی فیدراڵ و لە نووسینگەی سەرۆك وەزیرانەوە بوو. لە راستیدا نە ئەنجوومەنی وەزیران و نە ئەنجوومەنی نوێنەران هیچ ئاگادار نین. خۆی دامەزراندنی عەمەلیاتەكان دەبێ بە رەزامەندی پەرلەمان بن، بۆیە هەموویان نا دەستوورین، بنیادنانی سوپا بەو رێگەیە نا دەستوورییە، لەبەرئەوەی ئێستا ئەوە جەیشی عێراق نییە، بەلكو جەیشی یەك كەسە.

پرسیار ئەوەیە: بۆ حكوومەتی فیدراڵ لە جێبەجێ كردنی ماددەی 140 رادەكات، ئەگەر ئەو ماددە دەستوورییە جێبەجێ بكرابایە تووشی ئەو هەموو كێشانە نە دەهاتین. ئێمە بەو ماددەیە رازی بووین نەك لەبەرئەوەی گومانمان لە ناسنامەی كەركووك هەیە، بەلكو ویستمان ئەوپەڕی نەرمی بنوێنین بۆئەوەی چارەسەرێكی دەستووری بۆ بكرێ، دواتر ئێمە داوای جوداكردنەوەی كەركووكمان لە عێراق نەكردووە، بژاردەكەمان بۆ خەڵكی كەركووك خۆی جێهێشتووە و ئەوان بڕیار لە چارەنووسی دەدەن، كە لەگەڵ هەرێمی كوردستان بن یا بەرەو بژاردەی دیكە دەڕۆن. هەر بڕیارێك بدەن ئێمە رێزی لێدەگرین، بەڵام دەبێ بڕیارەكە لە لایەن خەڵكی كەركووكەوە بدرێ. راكردن و خۆدزینەوە لە جێبەجێ كردنی ماددەی 140 نیەتێكی شاراوەی خراپی لە پشتە، بۆیە نابێ برایانی عەرەب بەو ئیغرائاتانە پێدانی زرێپۆش و تانك و تەنانەت فرۆكەش فریوبخۆن، پێشتر زرێپۆشی زیاتریشیان هەبوو، زرێپۆش ناتوانێ تەنگژەكە چارەسەر بكات. كورد شارەزای بەرەنگاربوونەوەی زرێپۆش و تانك و مەترەلۆز و ملیۆنان عەسكەرن، ئەوە نامانترسێنێ، ئومێدەوارین نەگاتە قۆناغی بەكارهێنانی زرێپۆش و بەرەو ئەوە نەڕۆن.

ئایا ئێران، ویلایەتە یەكگرتووەكان و توركیا بۆ گوشار وەكو ناوبژیوان تەداخولیان كردووە، چۆن مامەڵە لەگەڵ تەنگژەكە دەكەن؟


سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: هەموو داوای هێوركردنەوە دەكەن.

٭ لەم قۆناغەدا سەردانی عەلی لاریجانی كوردستانی نەگرتەوە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: لە كاتانێكدا وەفدی ئێرانی سەردانی كردووین. دەربارەی گرژی و ئەو دۆخەی هەیە ویستی خۆیان بۆ چارەسەری كێشەكان و پەرنەگرتنی نیشانداوە.

دەربارەی پرسی كەركووك

٭ ئایا پێتوایە لایەنی ئێرانی دەتوانێ نوری مالیكی لە بڕیارەكانی پەشیمان بكاتەوە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: بە تەئكید ئێران دەتوانێ رۆڵێكی گەورە لە عێراق بگێڕێ.

٭ بەڵام نوری مالیكی توانیویەتی ئەو لایەنانە وەلا بنێ، كە لەسەر ئێران حسابن و نفوزیان لە حكوومەت و لایەنی راوێژكاریدا هەیە، وەك ئەنجوومەنی باڵای ئیسلامی، بەڵام ئێستا هیچ كاریگەریەكیان لەناو حكوومەت نەماوە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ئەنجوومەنی باڵای ئیسلامی خۆی لە حكوومەت دووركەوتەوە، كاتێك حكوومەت پێكهات رەتی كردەوە بەشداری بكات. مالیكی ناتوانی ئەنجوومەنی باڵای ئیسلامی بسڕێتەوە. لەوانە بە حوكمی بارودۆخەكەیی و پۆستەكەیەوە بتوانێ كێشەیان بۆ دروست بكات، بەڵام هەگیز ناتوانێ بیانسڕێتەوە.

٭ پەیوەندی لەگەڵ هاوپەیمانی نیشتمانی شیعە هەیە و لەلایەن هاوپەیمانی كوردستان داواكاری هەیە، كە پێویستە هاوپەیمانی نیشتمانی ئەوە لە ئەستۆ بگرێ و مالیكی لەو پەرگرتنە پەشیمان بكاتەوە. بەڵام هاوكات ئەو هاوپەیمانە خۆی كێشەی لەگەڵ مالیكیدا هەیە. رەوتی سەدر كێشەی لەگەڵیدا هەیە، ئەنجوومەنی باڵا كێشەی لەگەڵیدا هەیە، واتە چاودێران پێیانوایە هاوپەیمانی نیشتمانی ئەو لایەنە یا ناوونیشانە دروستە یا گونجاوە نییە بتوانێ مالیكی لە بڕیارەكانی پەشیمان بكاتەوە. لەوانەیە ناوونیشانی دیكە هەبێت؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: پرسیارەكە ئەوەیە، كەواتە روو لە كوێ بكەین، مالیكی لایەنێكی ئەو هاوپەیمانییە.

٭ ئایا عەرەبی سونە لە هاوكێشەكە دەرچوونە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: نەخێر هەرگیز، ناكرێ عەرەبی سونە دەربچن و ناكرێ قبوڵ بكەین عەرەبی سونە لە هاوكێشەكە دەربچن. بەڵام مالیكی لایەنێكە لە لایەنەكانی هاوپەیمانی نیشتمانی، كە داوا لێكراوە هەڵوێستی خۆی لە مالیكی دیار بكات. ئایا لاگیری لەو سیاسەتەی مالیكی، ئەو پەرگرتنەی لەگەڵ كورد و سووننە و لەگەڵ شیعە دەكات، وەك ئەوەی فەرمووت، كە لەگەڵ سەدرییەكان هەیەتی، بۆیە پێویستە هاوپەیمانی نیشتمانی هەڵوێست وەربگرن.

٭ ئایا لە میانەی دیدارەكانی جەنابتان لەگەڵیاندا ئاماژەیەك هەیە، كە هەڵوێستێك بنوێنن؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: گفتوگۆكان تا ئێستا بەردەوامن و ناتوانم وەڵامی ئەو پرسیارە بدەمەوە، لەبەرئەوەی وێنەكە بۆ من روون نییە.

٭ دەگەڕینەوە سەر پرسی شەراكەت، لەبەرئەوەی پەیوەندی بە بابەتەكەوە هەیە، نوێنەری كورد لە پرۆسەی سیاسیدا ئامادەیی هەیە، بەڵام بە پێی لێدوانەكانی هەرێم لە بڕیاری سیاسی و سەربازی و تەنانەت ئابووریشدا موشارەك نییە. كەواتە چ ئەو شەراكەتە دەپارێزێ؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: لەراستیدا ئێستا شەراكەت بوونی نییە، مانەوەی وەزیرانی كورد بەو شێوەیە زەحمەتە. ئەگەر دۆخەكە راست نەكرێتەوە و چاكسازیی ریشەیی لە دۆخەكە نەكرێ، بە مەزەندەی من نابێ كورد تێیدا بمێنێتەوە.

٭ ئایا دەكرێ لە حكوومەت بكشێنەوە وەك ئەوەی سەدرییەكان جارێك كردیان؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: دەكرێ. دەكرێ.

٭ ئەو كاتەی شەریك بوون، دەسكەوتتان چی بوون؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: لە راستیدا هەر پاش دەنگدان لەسەر دەستوور شەراكەتەكە بچووك بۆوە تا گەیشتە خاڵی سفر، لە كاتی دارشتن و دەنگدان لەسەر دەستوور شەراكەت هەبوو، چونكە پێویستیان بە كورد بوو، پاش ئەوەی هەستیان كرد لە توانا دا هەیە پشت لە رۆڵی كورد بكەن، شەراكەتەكەش لەگەڵیدا بچووك بۆوە.

نیەتی پێشینە

٭ كەوتە نیەتەكە پێشتر هەبووە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: بێگومان، ئەگەر نەبوایە، ئەوە رووی نە دەدا، كە روویدا.

٭ لەبارەی ناوچە جێناكۆكەكان، ماوە بیست ساڵە ئەو زاراوەیە لە راگەیاندن و چالاكی سیاسیدا دەردەكەوێ، بەڵام وادیارە رێگەیەكی بێ هیوایە، وەك بڵێی كێڵگەی بە مین چێنراوە و مەسەلەكە كۆتایی نییە. لێرە پرسیارێكی راشكاوانەم هەیە: هەرێم ئەو دەسكەوتە شارستانییەی بنیاد ناوە، كە لەوانەیە دوژمن بەر لە دۆست شانازی پێ بكاتن ئەو دەسكەوتەش پێویستی بە هۆی بەرگریكردن هەیە، ئەگەر پرسی ناوچە جێناكۆكەكان تەڵەیەكی گەورە بێت بۆ لێدان لەو هەرێمە پێشكەوتووە، ئایا دەكرێ لەسەر بنەمای ناوی دیكە مامەڵە لەگەڵ ناوچە جێناكۆكەكان بكرێ، بۆ نموونە پێی دەگوترا ناوچە هاوبەشەكان یا ناوچە فیدراڵیەكان. ئایا بەوە رازین یا مەسەلەكە تەنها تایبەتە بە ماددەی 140 و ناكرێ دەستی بۆ ببردرێت؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: هەرگیز ناكرێ تەنازول لە ماددەی 140 بكرێ.

٭ بەڵام جەنابی سەرۆك دەكرێ پەرەی پێ بدرێ؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ناكرێ ئەلتەرناتیڤی ماددەی 140 قبوڵ بكرێ، بەڵام، ئەگەر ماددەی 140 جێبەجێ كرا بەرامبەر پێكهاتەكانی دیكە زۆر كراوە دەبین، بەڵام ناكرێ بەر لە جێبەجێ كردنی ماددەی 140 بە سازان قایل بین.

٭ لە هەندێ كەسایەتی مەسیحیم بیست، هەرێم بە بە رەتكردنەوەی پێكهاتەی مەسیحی نارازیبوو بە رەتكردنەوەی داوای كورد بۆ دامەزراندنی هەرێمێك لە دەشتی نەینەوە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ئەمە راست نیییە.

٭ دەوڵەتی داهاتووی كورد؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ئینشائەڵڵا.

٭ بە فیدراڵیەتەكان قایلن؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: بەڵام لەژێر رەشماڵی كوردستان، بێگومان.

٭ فیدراڵیەتی كوردیش لە ژێر رەشماڵی حكوومەتی ناوەندە و گرفت روودەدات، ئەگەر ئەو رەشماڵە نەبایە، گرفت رووی نەدەا؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: گرفتەكە لە پابەند نەبوون بە دەستوور و باوەڕ نەبوون بە فیدراڵی یە، باوەڕ بە پێكەوەژیان نییە. لای برایان گەڕانەوە بۆ حوكمی شمولی عەسكەرتاری كولتوورێكی رەگ داكوتاوە.

٭ بۆ ناچاركردنی حكوومەتی ناوەندی كێ كارتی گوشار یا كاریگەر یاخود ناوبژیوانی لە دەستە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ئێستا دەبێ هاوپەیمانی نیشتمانی هەڵوێست وەربگرێ.

٭ هەڵوێستی سەدر مایەی سەرسوڕمان بوو، بە گواستنەوەی ناكۆكیە دوو قۆڵییەكانی نێوان مالیكی و كورد یا نێوان عەرەب و كورد ئەوە روون بۆوە، كە مالیكی تەنها كێشەی لەگەڵ كورد نییە، بەلكو لەگەڵ ئەوانی دیكەی ناو پرۆسەی سیاسیشدا كێشەی هەیە. ئایا ئەوە نابێتە هاندەرێك تا هاوپەیمانی كوردستانی پێش یا پاش هەڵبژاردن لە دژی مالیكی هاوپەیمانی نوێ بكات؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: هەڵوێستی رەوتی سەدر و هەڵوێستی سەید موقتەدا سەدر، هەڵوێستێكی موشەڕەف و بەرپرسانە بوو. ئێمە ئەو هەڵوێستە بەرز دەنرخێنین و راستیان گوت.. دەشێ و لەوانەیە چاو بە هاوپەیمانی دا بخشێنینەوە.

٭ لە لێدوانەكانی بەڕێزتان لە زیاتر لە دەزگایەكی ڕاگەیاندن ئەوەتان دووپاتدەكردەوە كە هیچ ناكۆكییەكی شەخسیتان لەگەڵ مالیكیدا نییە، بەڵام چاودێرانی سیاسی پێچەوانەی ئەوە دەبینن بەوەی تائێستا هیچ پەیوەندییەك لەنێوانتاندا نەبووە و لەهیچ كۆبوونەوەیەكدا بەیەكەوە نەبیندراون بەتایبەتی لەو كۆبوونەوەیەی سەماحەتی سەدر داوای گرێدانی كرد لەبەغدا؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: بەشێوەیەكی زۆر ڕەها وبەوپەڕی متمانەوە دووپاتیدەكەمەوە كە هیچ ناكۆكییەكی شەخسی لەنێوان من و مالیكیدا نییە، گرفتەكە گرفتی حوكم وپابەندبوونە بەدەستوور لەعێراق و پابەند نەبوونە بە هاوبەشیی نیشتیمانی، گرفتی هەرێم بەشێكە لەگرفتی عێراق و نەوەكو تەنها شتێكی شەخسی.

پەیوەندیكردن بەمالیكی

٭ هیچ پەیوەندییەك لەنێوان ئێوە و مالیكیدا نەبووە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ماوەیەكی دوور و درێژە هیچ پەیوەندییەك لەنێوانماندا نەبووە، چونكە ئەگەر هیچ سوودێكی لێ نەبیندرا هەر نەبێ باشترە، ئەو خۆی لەهەموو شتێك بەگەورەتر وبەرزتر دەزانێت وخۆی بە حوكمڕانی ڕەهای عێراق نیشان دەدات بەشێوەیەك كە دەبێ هەمووان كڕنۆشی بۆ ببەن ومنیش بەوە ڕانەهاتووم كڕنۆش بۆ هیچ كەسێك ببەم مەگەر خوای گەورە نەبێت.

٭ ئەو گۆڕانە نەوعییە لەهەڵوێستەكانی نووری مالیكی چ كاتێك بەدیكرا؟ئایا دوای سەردانەكەی بۆ واشنتۆن یان دوای داڵدەدانی تاریق هاشمی یانیش بەهۆی جێبەجێنەكردنی ڕێككەوتننامەی هەولێر؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: من لەساڵی 2008ـەوە تێبینیی ئەو گۆڕانكارییانەم كرد، كاتێك ویستی سوپا لەخانەقین بەكاربهێنێت، لەو كاتەوە من هەستم بەوە كرد كە عەقلییەتێكی زۆر ترسناك لەسەر ئایندەی عێراق خەریكە بەسەر ئەم وڵاتەدا زاڵ دەبێت،بەپێی دەستوور ناكرێ سوپا تێكەڵی كاری سیاسی ناوخۆیی بكرێت، بەڕاستی من پێشبینیی ئەوەم نەدەكرد بەهۆی گرفتێكی بچووكەوە سوپا لەدژی پێشمەرگە بەكاربهێندرێت. لەو ڕۆژەوە پەیتا پەیتا ڕاستییەكان ئاشكرا بوون.

٭ بەڵام جەنابی سەرۆك لەناوچەی زۆمماریش گرفتێكی هاوشێوە هەبوو كاتێك سوپا جووڵەیەكی كرد و دواتریش مەسەلەكە هێور بووەوە، لەبەرچی هەمان شت لەمەسەلەی قیادەی دیجلە ڕووی نەدایەوە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: لەوانەیە ئەو وابزانێت ئێستا دەرفەتی زۆری لەبەردەمە و سوپایەكی ئامادەكراوی لەبەردەستدایە، بۆیە دەبێ ئەو پرسیارە ئاراستەی ئەو بكرێت، چونكە خۆی جووڵێنەری سوپایە و بەو ڕەفتارەی ئێمە ئیستیفزاز دەكات، ئێمە لەپێگەی بەرگریكردن داین لەخۆمان.

٭ ماوەیەك لەمەوبەر وامان بڵاوكردەوە كە مالیكی 45 تانكی لە سەربازگەی كەیوان جووڵاندووە كە 43یان كارناكەن كەواتە ئامادەباشیی سوپای عێراق لەئاستی شەڕ و هێرشدا نییە ئەوی لەبەرچی وادەكات ومەبەستی چییە و لەبەرچی تەنها ئێستا؟ ئایا دەیەوێ عەرەبی سوننە تووشی گرفت بكات؟


سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: پرسیارەكە لێرەدایە،پێموایە ئەو گرووپە ڕاوێژكارانەی لەدەورووبەریدان یاری بە چارەنووسی عێراقدا دەكەن، مالیكی كەوتۆتەژێر كاریگەریی ئەوانەوە كە لەوانەیە بەشێكیان بەهیچ شێوەیەك ئاگاداری واقیعی ئەمڕۆ نەبن وبەشێكی دیكەشیان پیلان بۆ كودەتای سەربازی دابڕێژن.

كودەتای سەربازی؟ لەدژی مالیكی یان لەدژی تێكڕای پرۆسەی سیاسی؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: لەسەر تێكڕای پرۆسەی سیاسی،هەموویان عەسكەرن، چەند ژەنەڕاڵێكن دەیانەوێ حوكم بگرنەدەست.

٭ ئەو مەسەلەیە لەئارادا هەبوو، بەڵام كێ دەیجووڵێنێت؟ئایا دەوڵەتێكی هەرێمییە بۆ نموونە ؟ ئەم قسەیە لەڕاگەیاندندا باو بوو بەوەی یان ئەمەریكا بەر لەدەرچوونی دەیكات یانیش دوای دەرچوونیان ئێران دەیكات؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: بەهەرحاڵ من نازانم ئەم كارە لە بەرژەوەندیی كێدایە، بەڵام ئەم ئەگەرە لەئارادایە، چونكە مالیكی وەكو كەسێك چ قازانجێكی بە مانەوەی بارودۆخ بەمشێوەیە هەیە؟ مەسەلەكە لەكۆمەڵێك كەسدا كورت بۆتەوە كە دەیانەوێ عێراق تووشی كارەساتێكی گەورە بكەن.

٭ ئەگەر مالیكی لەحوكمدا نەما، یانیش سەرۆكایەتیی وەزیرانی بۆ سێیەمین جار نوێكرایەوە و دواتر گۆڕدرا، پێتانوایە ئەو حزبانەی مالیكی سەر بەوانە دەتوانن بەعەقڵییەتێكی تازەوە كەسایەتییەكی جیاواز بۆ سەركردایەتیی وڵات بەرهەمبهێنن؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: دەمەوێ لێرەدا بەئینسافەوە قسە بكەم،من تەنها گلەیی لەمالیكی ناكەم لەو بارودۆخەی ئێمە پێی گەیشتین، بەڵكو گلەیی لە ئەنجوومەنی نوێنەران وئەنجوومەنی وەزیران و سەرۆكایەتیی كۆمار وسەركردایەتییە سیاسییەكانی ئەمڕۆی عێراق دەكەم بەوەی لەبەرچی بارودۆخ گەیشتە ئەو ئاستە ولەبەرچی ڕێگەیان پێدا بگاتە ڕادەیەك كە خۆی بەحاكمی ڕەهای وڵات بزانێت كاتێك كە ئەفسەرانی سوپا و پلەدارانی بەبێ گەڕانەوە بۆ ئەنجوومەنی نوێنەران و بەبێ پرسكردن پێیانەوە و بەبێ كاندیدكردنیان لەلایەن ئەنجوومەنی وەزیران وبێ گەڕانەوە بۆ سەرۆكی كۆمار دادەمەزراند لەبەرچی هیچ كەسێك قسەی نەكرد؟ من قسەی خۆمم كرد وتێبینیی خۆمم نیشاندا، ئەوان یەكسەر بۆ قەوانە كۆنەكەی خۆیان گەڕانەوە بەوەی من لەدژی سوپای عێراقیم ئەوكات من بێدەنگ بووم. ئەگەر سوپای عێراق وەك دەستوور گوتی سوپایەكی هاوسەنگ بێت لەبەرچی لەدژیدا دەوەستم؟ بەڵام، بێگومان من لەسوپایەك دڵنیا نابم وەلای بۆ كەسێك هەبێت بە دەبابەی عەسكەری كێشەكان چارەسەر بكات.

٭ چەند ساڵێك لەمەوبەر ولەكۆتاییەكانی حوكمی سەرۆكی پێشوو جۆرج بوش كۆندالیزا ڕایس وەزیری دەرەوەی ئەمەریكا هاتە كوردستان ودیدارێكی لەگەڵ بەڕێزتان ئەنجامدا، ئەوكات بەپێی لێدوانەكان وا بڵاوكرایەوە گوایە ئەمە سەركەوتووترین وئیجابیترین سەردانی ئەو قۆناغە بوو، لەبەرچی؟ ئایا هیچ بەڵێنێكیان پێدان؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: هیچ جیاوازییەكی لەگەڵ سەردانەكانی دیكەدا نەبوو، بەڵێ ئەمەریكا بەڵێنی ئەوەیان پێداین بە هەبوونی عێراقێكی دیموكرات وفیدراڵ پابەندبن، بەپاراستنی ناوچەكە و دەستوور و پرۆسەی سیاسی و دیموكراسی. ئەمە جگە لەپابەندبوونیان بەپاراستنی هەرێمی كوردستان لەو چوارچێوەیەدا بەڵام وادیارە ئەمەریكا ناتوانێ هیچ شتێك لەعێراقدا بكات.

بارودۆخ لەدوای كەیسی هاشمی گرژ بوو

٭ بەڵام هەر لەدوای گەڕانەوەی مالیكی لە واشنتۆن بارودۆخ گرژ بووەوە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: بەڵێ زۆر ڕاستە ئێمەش تێبینیی ئەوەمان كرد.

٭ كەواتە مەسەلەكە ئامادەكرابوو، كەیسی هاشمی دواتر شەڕ لەگەڵ كورد؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ڕاستە،مالیكی وای زانی ئەو بەسەر سوننەدا سەركەوت ولەپرۆسەی سیاسی وەدەری خستن وشیعەی بەدەستی خۆی كۆنتڕۆڵ كرد، ئێستاش نۆرەی كوردە وئیتر حوكم بەدەستی خۆیەتی. ئەمەش بەتەواوی هەڵەیە چونكە نە كورد نەسوننە و نەشیعەش ناڕوخێندرێن چونكە عێراق بەبێ هاوبەشیی ڕاستەقینە بەحوكمی تاكەكەسی بەڕێوە ناچێت.

٭ دوای ئەوەی مالیكی توانی پرۆژەی فیدراڵییەتەكانی تكریت و دیالا و ئەنبار هەڵبوەشێنێت ئایا ئێوە لەسەر ئایندەی فیدراڵیزم لەعێراق نیگەرانن؟كەواتە فیدراڵیزم لەبەشەكانی دیكەی عێراقدا مردن و تەنها لەكوردستان مایەوە و ئێستا ئەو دەیەوێ لەلای ئێوەش بیڕوخێنێت؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: دەبێ هەموو لایەك ئەوە باش بزانێت هەرێمی كوردستان وەكو پارێزگاكانی دیكەی عێراق نین، كوردستان خاكی گەلی كوردە،دەبێ ئێمە باش تێبگەین عێراق لەچی پێكهاتووە،لەگەڵ رێزم بۆ نەتەوە و پێكهاتەكانی دیكەی وەكو توركمان وئاشوور وكلدان، بەڵام عێراق لە دوو نەتەوەی سەرەكیی كورد وعەرەب پێكهاتووە، لەعێراقدا یەكێتییەكی ئارەزوومەندانە هەیە و لەدەستوورەكانی پێشووی عێراقیشدا ئەوە هاتووە كە كورد و عەرەب لەم وڵاتەدا هاوبەشن كەواتە ئێمە لەیەك وڵاتدا هاوبەشین وهەركەسێك لەماڵی خۆی با خۆی بەڕێوە ببات.

٭ چی وا لەكوردستان دەكات وا نیگەران بێت وچ ڕێگرییەك لەبەردەم گۆڕانی سیستەمی حوكم لەكوردستاندا هەیە لەفیدراڵی بۆ قۆناغی دەوڵەت؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ئەگەر ئەو گرووپەی حوكمی بەغدا دەكەن لەو ڕەفتارانەیان بەردەوام بن دوور نییە بگەینە ئەو هەڵبژاردەیە.

٭ لەبارەی دوا بڕیاری كورد و بۆ ڕوونكردنەوەی ئەم بڕیارە ئەگەر هیچ هەڵبژاردەیەكی دیكەتان لەبەردەمدا نەمایەوە ئایا پەیوەندیتان بەئێران وتوركیا كردووە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ئێمە هەڕەشە لەیەكێتی عێراق ناكەین وهیچ كاتێكیش هەڕەشە نەبووینە، دیكتاتۆرییەت هەڕەشە لەو یەكێتیە دەكات، ئێمە دوای ئەنفال و كیمیاباران و تێكدان و وێرانكردنی كوردستان لەلایەن حكوومەتە یەك لەدوای یەكەكانی عێراق مومكین نییە قبووڵی ژیان لەژێر چەتری دیكتاتۆرییەتدا بكەین، تەنانەت هەر بیریشی لێناكەینەوە بێگومان هەر كاتێك بارودۆخ بگاتە ئەو ڕادەیە بەبێ هیچ دوو دڵیەك بڕیاری خۆمان دەدەین، ئێمە نامانەوێ بارودۆخ بگاتە ئەو ڕادەیە، بەڵام مردنمان زۆر لاباشترە لەگەڕانەوە بۆ حوكمی دیكتاتۆری.

٭ ئایا ئەو ڕۆژەی كە دەیخوازن بێت بەوەی ببنە دەوڵەت نزیكە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: دەوڵەت مافێكی ڕەوای خەڵكی كوردستانە، هەر كاتێك گەلی كورد هەستی بەوە كرد كاتی سەربەخۆیی هاتووە و قەناعەتی پێی هات تەنها خۆی بەبێ گەڕانەوە بۆ هەر كەسێك كە بیەوێ یان نەیەوێ بڕیاری خۆی دەدات.

٭ دەگوترێت پارەی دەوڵەت بۆ خزمەتكردنی ویست و خواستی یەك تاقەكەس وتاكە حزب وسەركردایەتیی سەربازیی سەر بەیەك كەس تەرخانكراوە هەروەها دەشگوترێت بودجەی هەرێمی كوردستان بۆ ئامادەكردن و بەهێزكردنی دەوڵەتی كوردی بەكاردێت، ئایا ئەمساڵ بودجەی دەبێتە خاڵێكی ناكۆك لەنێوان هەردوولا یان هەروەكو خۆی 17٪ دەمێنێتەوە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: بێگومان ئەگەر یارییان بە بودجە كرد ئەوكات هۆكارێكی دیكە بۆ ناكۆكی دێتە ئاراوە وئێمە لەوبارەیەوە وا بەئاسانی بێدەنگ نابین، ئێمە بەر لە هەموو كەسێك سەلماندمان كە پارێزەری یەكپارچەیی عێراقین بەپابەندبوون بەدەستوور لانی كەم ئێستا لەو قۆناغەدا بیر لەوە ناكەینەوە پەنا ببەینە بەر چارەسەریی نادەستووری بەڵام پێشێلكردنی دەستوور ویاریكردن بە بودجە و گوشار خستنەسەر هەرێم بۆ كەمكردنەوەی بودجەكەی بەهیچ شێوەیەك قابیلی قبووڵ نییە و بێگومان پەنا دەبەینە بەر هەر هەڵبژاردەیەك كە گەلی كورد بە باشی بزانێت.

بڕیاردانی چارەنووس

٭ بڕیاردانی چارەنووس مافی هەر گەل و نەتەوەیەكە بەڵام پێتانوانییە ئەگەر ئێوە دەوڵەتی كوردیتان ڕاگەیاند وەك چۆن عەرەب لەبەرایی سەربەخۆییدا تووشی ناخۆشی و زەحمەتی هات و دواتر ڕێككەوتننامەی سایكس بیكۆی بەسەردا سەپێندرا وخاكەكەی دابەشكرد ئێوەش واتان بەسەر بێت؟ دەوڵەتی كوردی مافی هەموو كوردێكە كە بیەوێ لەكوردستانی گەورەدا بژی، بەڵام پێتان وانییە سایكس بیكۆیەكی دیكەی كوردی بەسەرتانا بسەپێندرێت و و4 دەوڵەتی كوردی لەعێراق و توركیا و سووریا وئێران بەرهەم بهێنێت؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ئێمە باسی هەرێمی كوردستان دەكەین، ئێمە یەك نەتەوەین یەك ئوممەین وپرسە نەتەوەییەكەمان یەكە، بەڵام ئەو دابەشكارییەی لەدوای شەڕی یەكەمی جیهان هاتە ئاراوە واقیعێكی زەحمەتی سەپاند كە گۆڕینی زەحمەتە، بەڵام مەحاڵیش نییە وناكرێ بەڕێگەی توندوتیژییەوە بێت، ئەم مەسەلەیەش بۆ دیاڵۆگی نێوان گەل و نەتەوەكانی ناوچەكە بەجێهێشتراوە.

دەوڵەتانی عەرەبی ئێستا هەریەكەو خەریكی بارودۆخی خۆیانن، بەڵام ئایا ئێوە هیچ پەیوەندییەكتان بەدەوڵەتانی عەرەبییەوە نەكردووە بۆ ئەوەی دیدی خۆتانیان بۆ ڕوونبكەنەوە و باسی بۆچوونتانیان بۆ بكەن بەر لەوەی بۆچوونی بەغدایان پێبگات بەو پێیەی بەغدا پایتەختە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ئەوە شتێكی ئاساییە و بە بەردەوامی دەیكەین،مافی خۆمانە بۆچوونی خۆمان بۆ هەموو وڵاتان ڕوونبكەینەوە بەتایبەتی دەوڵەتانی عەرەبی.

٭ پەیوەندیتان هەبووە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: بەڵێ لەگەڵ هەموو دەوڵەتاندا هەبووە بەتایبەتی دەوڵەتانی عەرەبی.

٭ وەڵامەكانیان چۆن بوون؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: هەریەكەو بەشێوەیەكی جیاواز وەڵامیان داینەوە.

ڕۆڵی ئیقلیمی

٭ دەوڵەتانی كاریگەری وەكو سعوودیا و میسڕ؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: بەر لە هەموو شتێك دەمەوێ ئەوە دووپاتبكەمەوە مومكین نییە هەرێمی كوردستان قبووڵی هەر گوشارێكی بەغدا بكات كە لەسەر ئەجەندای دەوڵەتێكی دیكەوە بێت،ئێمە گرفتمان لەگەڵ بەغدا هەیە، بەڵێ گرفتەكەش بەشێكە لەگرفتی عێراق بەگشتی كە پەیوەندیی بەشێوەی حوكمەوە هەیە بەڵام زۆرجاران بەوە نیگەران دەبین كە گوێ لە تۆمەتباركردنی كوردستان دەبێ بە پیلانگێڕان لەدژی عێراق، چونكە مەحاڵە هەرێمی كوردستان دابەزێتە ئەو گۆماوە،هەرێمی كوردستان مافی خۆیەتی بۆچوونی خۆی بۆ وڵاتان ڕوونبكاتەوە، چونكە ناكرێ ئێمە خۆمان لەخەڵك جیا بكەینەوە و ڕێگە بەخەڵكانی دیكە بدەین تەنها بۆچوونی خۆیان بخەنەڕوو، ئێمە دەمانەوێ بەوان بڵێین ئێمە عێراق دابەش ناكەین، بەڵكو سیاسەتی چەوت كە لەدژی گەلی كورد بەكاردێت و هاندان بۆ شەڕی كورد و نەهێشتنی دەستكەوتەكانی ئەم گەلە عێراق دەباتە دۆخێكی زۆر مەتسیدارەوە.

٭ جەنابی سەرۆك كاتێك نووری مالیكی حوكمی گرتەدەست گوتی من دەمەوێ دەستوور هەموار بكەمەوە ولیژنەشی بۆ پێكهێنا، بەڵام دواتر ئەم قسەیە بوونی نەما ئایا ئێوە لەگەڵ هەمواركردنی دەستوورن؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: هەر ماددەیەك دەستوور دەوڵەمەند بكات ئێمە پاڵپشتیی دەكەین و لەدژیدا ناوەستین.

٭ لەوانەیە ئەو مەبەستی ماددەی 140 بێت؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ئەوە مەسەلەیەكی دیكەیە،بێگومان نەهێشتن یان پێشێلكردنی ماددەی 14ی دەستوور پێشێلكارییە بۆ هەموو دەستوور،هەندێك ماددە هەن لەوانەیە خەلەلی یاسایی تیادا هەبێت بەڵام چ خەلەلێك لەماددەی 140دا هەیە ئەگەر پاشگەزبوونەوە نەبێت لە جێبەجێكردنی ئەو پابەندبوونەی بەكوردیان داوە؟ پاشگەزبوونەوە لەهەر ماددەیەك لەدەستوور پاشگەزبوونە لە هەموو دەستوور ئەمەش قابیلی قبووڵكردن نییە، ئێمە لەگەڵ هەر هەمواركردنێكی یاسایین ومەسەلەكەش بۆ شارەزایانی بواری یاسا بەجێهێشتراوە.

٭ لەبارەی ئاڵۆزیی نێوان هەردوو پرسی توركیا وسووریا و پەیوەندیی بەسەر عێراقەوە زۆرجاران وا دیار دەكەوێت كە توركیا لەگەڵ هەرێمی كوردستان هاوڕایە، بەڵام زۆرجاریش وا دەبیندرا كە توركیا تەنها پاڵپشتیی هەر قسە و بڕیارێكی مەركەزی دەكات وتەنها لەگەڵ بەغدا هاوڕایە،بەڵام ئێستا لەقەیران دایە لەگەڵ بەغدا؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ئێمە پێشوازی لەهەر هەنگاوێك دەكەین بۆ نزیكبوونەوەی هەردوو حكوومەت لەیەكتر، بەڵام قبووڵی ناكەین ئەو نزیكبوونەوەیە لەسەر حیسابی هەرێمی كوردستان بێت، بەپێی دەستوور پرسە سەروەرییەكان بەدەستی حكوومەتی فیدراڵە و ئێمە هیچ تەدەخولێكی تیادا ناكەین. پەیوەندیی ئێمە لەگەڵ توركیا بەپلەیەك لەڕووی بازرگانی وئابوورییەوەیە لەوانەشە بتوانین ڕۆڵێك بۆ چارەسەریی ئاشتیانەی پرسی كورد لەتوركیادا ببینین.

٭ كەواتە توركیا ئێستا هاوپەیمانی هەرێمە؟


سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ئێستا ئێمە پەیوەندیی زۆرباشمان لەگەڵ توركیادا هەیە.

٭ لەچەند مانگی ڕابردوودا ئەوەمان خوێندەوە توركیا متمانەی بەهەرێمی كوردستان نییە لەبارەی پرسی سووریاوە، چونكە ئەو پاڵپشتیی حزبە كوردییەكان دەكات بەتایبەتی پەكەكە كە دوژمنی سەرسەختی توركیایە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ئەوە بۆچوونی چەند ڕۆژنامە و گۆڤارێكی توركیایە،ئێمە هانی هیچ حزبێكمان نەداوە لەدژی توركیا، ڕاستە لەتوركیا حزبێك هەیە كە لەپەكەكەوە نزیكە بەڵام ئەوان كوردی سووریان،ئێمە دەمانەوێ شێوازێكی چارەسەری بۆ برایانی كوردمان لەسووریا بدۆزینەوە بۆ ئەوەی شەڕی كورد وكورد یان شەڕی كورد و عەرەب ڕوونەدات، ئێمە ئەوەمان كرد، ڕۆژنامە و گۆڤار لەتوركیا زۆرن لەوانەیە بەشێكیان هەموو شتێكی پەیوەست بە كورد ڕەتبكەنەوە بەڵام زۆریشیان هەڵوێستی خۆیان گۆڕیوە.

٭ بەڕێزتان خاوەنی ئەزموونێكی گەورەی شەڕ وئاشتین لەكوردستان وخاوەنی مێژووێكی گەورەی تایبەتی وخانەوادەیی وحزبی وئێستاش دەستوورین، چ ئامۆژگارییەكتان بۆ سەركردایەتییەكانی كوردی سووریا هەیە بەتایبەتی كە ئێستا هەموو بۆچوونەكان وای نیشاندەدەن كە ڕووخانی ڕژێمی سووریا یەكلایی بۆتەوە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ئامۆژگاریی یەكەمم ئەوەیە یەكبوونی خۆیان بپارێزن وهیچ كارێكی ئیستیفزازی لەدژی دراوسێكانیان نەكەن وپەیوەندیی برایانەی نێوان خۆیان وبرایانی لەكۆمەڵگای سووریادا بپارێزن بە هەموو پێكهاتەكانییەوە ولەگەڵ هەموویان لەسەر ئایندەی سووریا ڕێكبكەون ویەك گوتاری سیاسی وداواكاریی دیاریكراویان هەبێت وخۆشیان ماوەی بۆ دیاری بكەن وئێمەش پاڵپشتیی هەر شتێك دەكەین كە خۆیان داوای بكەن.

سوپای ئازاد

٭ سوپای ئازاد داوای چەك دەكات ودەوڵەتانی عەرەبی پێیانی دەدەن وئێستاش ئەوان بەرەو حەسەكە وناوچەكانی دیكە دەڕۆن كە نفووزی حزبە كوردییەكانی تیادایە،ئایا ئەوە شەرعییەت بە هەرێمی كوردستان دەدات كە چەك بداتە ئەو حزبانە بۆ بەرگریكردن لەخۆیان؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ناوچە كوردییەكانی سووریا ناوچەی سەقامگیر و ئارامن تەنانەت پێگەیەكن بۆ داڵدەدانی زۆر لەو خانەوادانەی كە لەشوێنەكانی دیكەوە ڕادەكەن. ئێمە هەمیشە ئامۆژگاریی ئەوەیان پێدەدەین كە تووشی هیچ پێكدادانێك نەبن لەگەڵ هیچ لایەنێك، بێگومان پێگەی سەرەكیی ئەوان لەوەدایە كە لەگەڵ گەلی سووریا بن، گەلی كورد لەسووریا تووشی مەینەتیی زۆر هات و مافی خۆیەتی لەو مەینەتییە ڕزگاری بێت، ئێمەش پێمان گوتن هاوسەنگیی پەیوەندییەكانیان بپارێزن و لەگەڵ هیچ لایەنێكدا نەكەونە شەڕ بەتایبەتی لەگەڵ سوپای ئازاد بەڵام بەوپەڕی ڕاشكاوییەوە ئەگەر سوپای ئازاد تەعەددای لەگەلی كورد كرد ئەوا هەموو پاڵپشتییەكیان پێشكەشدەكەین بۆ بەرگریكردن لەخۆیان.

٭ لەبەرچی حزبە كوردییەكانی سووریا لەگەڵ حزبەكانی دیكەی سووریا نەچوونە نێو بەرەیەكی هاوبەشەوە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ئێمەش ئەو پرسیارەمان ئاراستەی ئەوان كرد، ئەوان دووپاتیدەكەنەوە كە لەگەڵ شۆڕشی گەلی سووریان بەڵام قسە و دروشم وپڕۆگرامەكانی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا نەگەیشتۆتە ڕادەیەك كە حزبە كوردییەكان یان دەستەی باڵای سەرپەرشتیاری حزبە كوردییەكانی سووریا ئەو بڕیارە بدەن كە بچنە پاڵیانەوە، ئەوان دان بە بوونی گەلی كورد نانێن و ئەوە ڕەتدەكەنەوە كە دان بەمافی گەلی كورد لەسووریا بنێن.

٭ كەواتە ئەگەر فیدراڵیزم خرایە ڕوو ئەوا دەبێتە یەكەمین پێكدادانی نێوان حزبە كوردییەكانی سووریا و ئۆپۆزیسیۆنی ئەم وڵاتە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: ئەو بابەتە ئەوان دەیخەنە ڕوو و ئەگەر لەسەری سور بوون ئەوا بێگومان پاڵپشتییان دەكەین.

٭ بەڵام كەسانێك هەن هەڵگری ئەو بۆچوونە بن؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: بەڵێ وایە و هەر خۆیشیان بڕیاری لەسەر دەدەن، من ناتوانم لەجیاتی ئەوان بڕیار بدەم جا ئەگەر بڕیارەكە ڕاست بێت یان نا ئەوا خۆیان لێی بەرپرسن، بەڵام من نایشارمەوە هەر كاتێك تەعەددایان لێبكرێت ئێمە بەرگرییان لێدەكەین.

٭ چەكتان بەوان داوە؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: تەنها یارمەتیی مرۆییان پێشكەش دەكەین كە ئەوەشیان كەمە، بەڵام هیچ كاتێك چەكمان بەوان نەداوە.
هەرێمی كوردستان لەڕووی ئاوەدانكاری و بیناسازییەوە هەمیشە لەپێشكەوتندایە تەنانەت تاكی

٭ كورد لەڕووی سایكۆلۆژییەوە حەساوەیە، بەڵام وەكو سەركردەیەكی مێژوویی شتی وا لەو هەرێمەدا هەیە كە تۆ لێی ڕازی نەبی؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: بێگومان من لەهەموو شتێك ڕازی نیم ودەرك بەوە دەكەم كە كەموكوڕی زۆرن بەڵام نایشارمەوە پێشكەوتنی زۆریش بەدیهاتوون.

٭ ئەو بابەتانە چین كە بەڕێزتان لێی ڕازی نین و داوای چاكسازیی بۆ دەكەن؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: گرنگترین شت كە نیگەرانم دەكات نەبوونی ئابوورییەكی بەهێز وسیاسەتێكی تەواو بۆ پڕكردنەوەی پێداویستییەكانی تاك بەتایبەتی لەبواری خۆراكدا،ئێمە دەرفەتی زۆر گەورەمان لەبەردەمدایە تەنانەت بۆ هەناردەیی شتومەك بۆ دەرەوە، بەڵام پشت بەستن بەپلەیەك بە دەرەوەیە و گرنگیی زۆر بە كشتوكاڵ وپیشەسازی نەدراوە هیوادارم لەو بوارانە و بواری گەشتوگوزاردا زیاتر پشت بەخۆمان ببەستین.

٭ دوایین پرسیار جەنابی سەرۆك،هاوپەیمانی و كوتلەكاری لەعێراقدا هەمیشە لەگۆڕاندایە، ئەوە سەد ساڵە ئەو بارودۆخە وایە، ئەو گۆڕانگارییە كار لەهاوپەیمانیی نێوان پارتی دیموكراتی كوردستان ویەكێتیی نیشتیمانیی كوردستان دەكات؟

سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان: هاوپەیمانی هەیە،لەوانەیە جیاوازیی بیرو بۆچوون لەنێوان هەردوولادا هەبێت بەڵام ئەو هاوپەیمانییە بۆ ئایندەی نەتەوەی كورد وگەلی كوردستان زۆر گرنگە بۆیە پێویستە بمێنێتەوە.