هێمن هەورامی: ئەگەری پەلكێشانی دۆخی سووریا بۆ شەڕی نێوخۆ، نیگەرانی كردووین

Decrease font Enlarge font قەبارەی فۆنت
total views:    1080
image

بەرپرسی پێوەندییەكانی دەرەوەی پارتیی دیموكراتی كوردستان، دەڵێت كە هەرێمی كوردستان ڕەتی دەكاتەوە كە ببێت بە بەشێك لە قەیرانی سووریا، بەڵكو بوون بە بەشێك لە چارە بە ِرەوا دەبینێت. هەروەها دەڵێت چارەنووسی زیاتر لە 2 ملیۆن كوردی سووریا، جێبایەخی ڕای گشتییە لە هەرێمی كوردستان.

هێمن هەورامی دودڵیی هەرێمی كوردستان بەرانبەر بەوەی كە لە سووریادا دەگوزەرێ ناشارێتەوە و دەڵێت "ئێمە بە وردی چاودێریی ڕەوشی سووریا دەكەین، چونكە بەرەنجامەكانی كاریگەریی بەسەر ئێمەوە دەبێت."

بەرپرسی پێوەندییەكانی دەرەوەی پارتیی دیموكراتی كوردستان، هێمن هەورامی، بۆ ڕۆژنامەی سەفیری لوبنانی ژمارەی دێنێ شەممە، ڕاگەیاندووە كە یەكێك لە سیناریۆ و ئەگەرەكان قووڵبوونەوەی قەیرانی ئێستای سووریا و قۆزتنەوەیەتی لە لایەن میلیشیا توندڕۆكان، بە تایبەت گرووپی قاعیدە و وەبەرهێنانی پشێویی زیاترە." ئەو دزەكردنی تیرۆریستان لە سنووری سووریاوە بۆ عێراق بە گشتی و كوردستان بە تایبەتی لە نێوان ساڵانی 2003 تا 2001 دەهێنێتە بەر باس و بە مەترسیی ناوی دەبات.

هەورامی پێی وایە كە ڕەوشی سووریا پێی ناوەتە قۆناخی نەگەڕانەوە و "ئەگەری زۆریش هەیە كە دۆخەكە پەل بۆ شەڕی نێوخۆ بكێشێ. بەڵكو دەشێ بگوترێت ئەوەی كە ئێستا ڕوو دەدات جۆرێك لە شەڕی نێوخۆیە. هەر ئەوەیشە نیگەرانی كردووین."

هەورامی هەڵوێستی كوردیش وەها وەسف دەكات كە خوازیاری ئەوە نین سووریا بەرەو حكوومەتێكی فاشیل هەنگاو بنێ و میلیشیا بەڕێوەی ببات. داوایش لە لە هەمخوو لایەنەكان دەكات كە لە ئاستی كێشەكەدا بن و ڕێگەی ڕاست و دروست هەڵبژێرن بۆ دەربازبوون لەو قەیرانە، "ئەمەیش بە ڕێی ڕێزگرتن لە ڕا و خواستی گەل و گۆڕانگاریی ڕیشەیی و بەرجەستەكردنی دیموكراسییەت و ئەوەی كە گەل بڕیاری لەبارەوە بدات دوور لە بەكاربردنی توندوتیژی."

ئەو هەروەها دەڵێت كە ئەوان (هەرێمی كوردستان)، لە یەكخستنی ئەنجوومەنی گەل لە ڕۆژاوا و ئەنجوومەنی نیشتیمانیی كورد لە سووریا سەركەوتنیان بە دەست هێناوە بەوەی كە یەك گوتاری سیاسییان بەرانبەر بە دۆزی سووریا هەبێت. ئەمەیش لە بڕوابوون بە بنیاتنانی ڕژێمێكی دیموكراسی كە كۆی پێكهاتەكات(كورد، عەرەب، سوننە، عەلەوی، مەسیحی و دورز و ئیسماعیلی)ـیەكان تێیدا هاوبەش بن. ئەمە لەگەڵ داننان بە مافەكانی گەلی كورد وەك دووەم گەورەترین پێصكهاتە لە سووریا."

هەورامی نیگەرانیی خۆیشی لە ناڕۆشنی سیاسەتی ئەنجوومەنی نیشتیمانیی سووریا، بەرانبەر دۆزی كورد ڕاگەیاند و گوتی "گرنگ دانانی كەسێكی كورد نییە بە سەرۆكی ئەنجوومەن، بەڵكە تێڕوانین و بەرنامەی سیاسییان بۆ ئێمە گرنگە. ئەنجوومەنی نیشتیمانیی سووریا هیچ هەنگاوێكی ڕاستینەی بۆ ڕوونكردنەوەی هەڵوێستی ئەنجوومەنەكە بەرانبەر بە دۆزی كورد نەناوە. ئەمەیشە كە نیگەرانی كردووین. بابەتی گۆڕانكاری لە سووریا وابەستەی كاتە و زۆر گرنگە هەڵەێستی ڕوون هەبێت بەرانبەر بە كورد و گەرنتییەكان لە دەستووردا ڕەنگ بداتەوە."

ڕۆژنامەكە لەبارەی هەبوونی پارتیی كرێكارانی كوردستان(پەكەكەوە) نووسیویەتی كە ڕاپۆرتە ڕۆژنامەوانی و لێدوانی گەورەبەرپرسانی پەكەكە، نزیكترن لە ڕژێمی سووریا تا هیی ئۆپۆزسیۆن، ئەمەیش بۆ هەبوونی مللملانێی مێژووی ئەو حیزبە لەگەڵ توركیا گێراوەتەوە. هەر ئەمەیشە وەهای نیشان داوە كە جیاوازیی لە تێرشوانینی كوردان لەهەمبەر دۆزی سووریادا هەبێت.

لەم چوارچێوەیەدا ئەو بەرپرسەی پارتیی دیموكراتی كوردستان، دەڵێت "سەرباری ئەوەی كە پەكەكە هێزێكی كاریگەرە، بەڵام نوێنەرایەتیی هەموو پێكهاتەكانی كوردانی ڕۆژاوا و باكووریش ناكات. ئێمە وای دەبینین كە ناشێت هیچ حیزبێكی كوردی ببێت بە بەشێك لە ئەجێندای هەرێمی لە ناوچەكەدا، لەسەر كورد پێویستە ڕۆڵی بێلایەنی ببینن."

هەر پێوەست بەم پرسە هەورامی گوتی "پێكهێنانی دەستەی باڵا بۆ كورد، ئامانج لێی بڕیاری چارەنووسساز و ستراتیژییە كە لەو هێزانەوە بێت كە نوێنەرایەتیی كورد دەكەن، نەك لە چیای قەندیل و هەر شوێنێكی دیكەوە."

لەبارەی ئەوەیشەوە كە بە ڕووخانی ڕژێمی ئەسەد، ڕۆڵی توركیا لە سووریا بەهێز بێت كە دواجار ببێت بە مەترسییەك بۆ سەر پەكەكە، هەورامی ڕایگەیاند "جۆرێك لە گۆڕانكاری لە سیاسەتی توركیا بەرانبەر بە كێشەی كورد هاتووەتە ئاراوە، پێش 2005 بەكاربردنی دەستەواژەی كورد لە ئەدەبیاتی توركدا قەدەغە بوو، بەڵام لە ئازاری 2011ـەوە كاتێك ئەردۆغان هات بۆ هەولێر، ڕایگەیاند كە (سەردەمی ئینكاری كورد تێپەڕی). ئاماژەكان و ویست بۆ چارەی پرسی كورد لە توركیا، چ لە ناوەوە چ لە دەرەوەی دەركەوتوون.. ئێمە پێمان وایە لە نێوان سفر و 100، زۆر ژمارەی دیكە هەن."